Basketbol nedir ? Hakkında her şey …

Basketbol hakkında duyabileceğiniz en detaylı bilgiler !!

  • Basketbol nedir ve ne anlama gelmektedir ?
  • Basketbol ne zaman ortaya çıkmıştır ?
  • Basketbol ilk nereler de oynanmıştır ?
  • Türkiye’de basketbol ne zaman oynanmıştır ? İlk öncüsü hangi spor kulübüdür ?
  • Basketbol kuralları nelerdir ?
  • Basketbolun bedenen etkileri nelerdir ve en çok hangi kas guruplarını çalıştırır ?
  • Basketbol malzemeleri nelerdir ?

1.) Basketbol nedir ve ne anlama gelmektedir ?

Basketbol birden çok , onbirden az kişinin karşılıklı olarak günümüz kuralları çerçevesinde , elle oynanan bir SEPETTOPU’dur .

Basketbol kelime anlamı olarak yabancı bir terim işe karşımıza çıkıp aynı şekilde hayatımızda kalmaya devam etmiş , kelime anlamı olarak ‘’ SEPETTOPU ‘’ anlamını taşımaktadır .

Basketbol ne zaman ortaya çıkmıştır ?

Basketbol ilk nerelerde ortaya çıkmıştır ??

Basketbol Tarihi

Basketbol 1891 yılında Springfield, Massachusetts YMCA kolejinde fiziksel eğitmen uzamnı olarak görev yapan Dr. James naismith tarafından kapalı spor salonlarında kış aylarında atletler için kondisyon çalışması olarak uygulanmaya başlanmıştır. Dr.Naismith’inn 13 ana basketbol kuralı günümüze gelene kadar oyunu hızlandırmak ve fizik anlamda en iyi mücadeleyi sağlamak amacıyla pek çok değişikliğe uğramıştır.Basketbol tüm dünyanın benimsediği A.B.D’nin en popüler uluslararası sporudur.

Profesyonel basketbol 1896’da New York’ta başlamıştır.1950’lerin en popüler iki takımı tamamen Afrika kökenli Amerikalılardan oluşan Harlem Globetrotters ve New York Rens takımlarıydı. 

N.B.A – National Basketball Association – Ulusal Basketbol Ligi ( National Basketball League ) ve Amerika Basketbol Birliği’nin ( Basketball Association of America) birleşmesiyle 1949’da kuruldu. 

Türkiye’de Basketbol

Türkiye’de basketbolun rol kurucusu GALATASARAY spor kulübüdür !

Basketbol yurdumuzda ilk kez 1904 yılında oynandı öğretmen ve öğrenciler arasında . Robert Kolej Salonu’nda öğrencilerin Amerikalı öğretmenler yönetimindeki bu maçı bir denemeden ileriye gitmedi maalesef !!

7 yıl sonra Galatasaray Lisesi Beden Eğitimi öğretmenlerinden Ahmet Robenson tarafından , basketbol kurallarını tamamı dilinize dilimize çevirdi ve yönetmenliğe uygun 10’ar kişilik takımlar arasında maç yapılmasını sağladı. Galatasaray Lisesi salonunda karşılıklı iki duvar kağıt sepetler konarak oynan ilk müsabakada tüm basketbolcular sakatlandı. Ahmet Robenson’un basketbol konusundaki teknik bilgi eksikliğinden, olumlu sonuç vermedi.

1913 yılında Fenerbahçe Kulübü’nde basketbol çalışmaları başladı. Oyunlar Kurbağalıdere’de tenis kortundaki açık sahada sadece yaz sezonunda yapıldı. Daha sonra rakip bulunamadığı için bu çalışmalarda durdu. 

18 Kasım 1920’de Cağaloğlu’ndaki Yüksek Öğretmen Okulu’nun bahçesinde Selim Sırrı Tarcan tarafından bir spor şöleni düzenlendi. Şölene o sırada YMCA örgütünün spor sorumlusu bulunan Dr. Diver de katıldı. Basketbolun doğduğu yer olan Springfield’den mezun olan Dr. Diver’i “basketbolu öğretmek” teklifini Tarcan olumlu karşıladı. Diver’in verdiği derslerden sonra 4 Nisan 1921 günü Yüksek Öğretmen Okulu’nun bahçesinde okul takımı ile YMCA’nın Amerikalılar’dan kurulu takımı karşılaştı. YMCA örgütü Genel Başkanı Stricker’in yönettiği maç 18-24 Amerikalıkarın lehine sonuçlandı. 

Türkiye’de ilk basketbol ligi ise 1927 yılında başladı. Musevilerden kurulu Maccabi şampiyonluğunu 1933 yılına kadar sürdürdü. Naili Moran ve Feridun Koray’ın çabası ile güçlenen Galatasaray takımı ve 1933 yılında Türk Spor Kurumu’nun basketbolu ele alması ile Maccabi’nin üstünlüğü sona erdi. Beyoğlu Halkevi’nin Tepebaşı’ndaki salonunda yapılan İstanbul Basketbol şampiyonalarında Yekta Rodrig’den kurulu Galatasaray takımı arka arkaya dört yıl şampiyon oldu. 

Basketbol ilk milli temas 24 Haziran 1936’da yapıldı.Kendi paraları ile Yunanistan Milli takımını yurdumuza getiren elemanlarımız Beyoğlu Halevi salonundaki karşılaşmayı 49-12 (devre 13-4) kazandı. Yunanistan’a karşı alınan bu galibiyet basketçilerimize Berlin Olimpiyatları kapılarını açtı. Takımımız ilk maçta Şili’ye 30-16, Mısır’a 33-23 yenilerek elendi. Basketbol Milli Takımımız uzun süren bir duraklamadan 10 yıl 2ay 26 günlük bir aradan sonra Yunanistan seyahatinde sahaya çıktı. 1946 yılında Atina’da yapılan müsabakayı takımımız 34-30 kazandı. 

Önceleri İstanbul, İzmir ve Ankara bölgelerinde yürütülen basketbol çalışmaları daha sonra bu bölgelerin takımlarını bir araya getiren Türkiye Basketbol Ligi’ne dönüştü. (1966) basketbolumuzda genç, ümit, yıldız ve minik takımlar ele alındı. İstanbul ve Ankara kız okullarında başlayan çalışmalar daha sonra kulüplerce çekiştirildi. İlk kız milli basketbol takımımız Faik Gökay tarafından ele alındı. İlk maçı 12 Eylül 1964’te Batı Almanya’ya karşı oynadı. Ve 48-44 kaybettik. 

Bugün dünyanın en popüler sporlarından biri haline gelen basketbolda en önemli uluslararası organizasyon Olimpiyat Oyunları’dır. 1976 yılında olimpiyat programına alınan basketbolda 1972 yılına kadar Amerika tartışılmasız bir üstünlük kurdu altın madalyaların sahibi oldu. 

Basketbolda diğer önemli organizasyon Dünya ve Avrupa şampiyonaları ile Pan Amerika Oyunları’dır. Basketbol Milli Takımımız ise Avrupa şampiyonasında 1949’da elde ettiği dördüncülük ve 1951’deki altıncılıktan sonra 70’li yıllarda başarılı bir dönem geçirmiş, 1973 yılında yarı final oynama hakkını kıl payıyla kaçırdıktan sonra devler arasında sekizinci sıraya yerleşmiş, 1975’te de dokuzuncu olmuştur. 1977 ve 1979 yıllarını Avrupa Şampiyonası finallerinden uzakta geçiren milli takım, 1981’de katıldığı finallere 11. sırayı almıştır. Basketbol Milli Takımımız, o tarihten bu yana 1999 yılında sekizinci sırada yer aldı. Ancak yıldızlar ve gençler kategorilerinde zaman zaman başarılı sonuçlar almayı sürdürmüşlerdir. Basketbol Milli Takımımızın Akdeniz Oyunları ve Balkan Şampiyonaları’nda elde ettiği başarılı da şöyle sıralayabiliriz : Akdeniz Oyunları’nda 1 şampiyonluk (1987 Lazkiye), 1 ikincilik (1971 İzmir), 2 üçüncülük (1983 Kazablanka) ve (1976 Tunus). 

Balkan Şampiyonları’nda 1 şampiyonluk (1981 Sofya), 3 ikincilik (1962

İstanbul, 1982 İstanbul, 1985 Bükreş), 5 üçüncülük (1965 Tiran, 1968 İzmir, 1971 Vidin, 1979 Atina, 1983 Tito Vrbas ve 1988 Antalya). Basketbolda Türkiye çapında ilk organizasyon 1946 yılında gerçekleştirildi. 1946’dan sonra düzenli olarak yapılan Türkiye Basketbol

Şampiyonası maçları sadece üç ilimizin ; İstanbuli Ankara ve İzmir’in ilk derecelerini alan takımlarının katılmalarıyla oynandı. Deplasmanlı 2. lig 1969 yılında Deplasmanlı Bayanlar Ligi de 1980 yılında oynanmaya başlamıştır. Türk Basketbol Tarihinin en önemli olayları Efes Pilsen’in 1993’te Koraç kupasını alması ve 1999’da Avrupa üçüncüsü olmasıdır.


Basketbol kuralları nelerdir ?

İlk basketbol kuralları nelerdir ?

1) 1897’den önce maçlar 9’ar kişilik arasında oynanıyordu. Bunun da nedeni James Naismith’in öğretmenlik yaptığı sınıfta 18 öğrenci bulunmasıydı.


2) Kenara gelen oyuncular oyuna tekrar dahil olamıyordu. 1945’e kadar bu kural devam etti.

3) Atışlar şeftali sepetine yapılır, sayı olduğunda top sepetin içinde kalır ve oyuna devam etmek için sepet asıldığı yerden indirilirdi. 1892’de bugünkü çember, 1912’den itibaren de naylon fileler kullanılmaya başlandı.

4- 1912’de arkalıklar bir duvara monte edildi, daha sonra oyuncuların çarpmaması için duvarla arkalık arasında mesafe bırakıldı.

5- Önce futbol topları kullanıldı, daha sonra bağcıklı deri toplar tasarlandı. 1929’da top tekrardan daha iyi dripling için dizayn edildi.

6) 1896’ya kadar basketler 1 sayı olarak sayıldı. Üçlük çizgisi 1977’de dahil edildi.

7) İlk maçlar 15’er dakikalık 2 devre halinde oynandı. Karşılaşma berabere sonuçlanmışsa ilk basket atanın kazandığı “altın basket” uygulandı. 1960’da uzatma periyodu uygulaması getirildi.

8) 1911’e kadar bir oyuncu sayı atana kadar iki faul yapan oyuncu oyun dışı kalıyordu. 1922’ye kadar yürüme ihlali faul olarak kabul ediliyordu.

9) Takımdaki herhangi bir oyuncuya faul yapıldığı zaman 6.6 metre mesafeden herhangi bir oyuncu serbest atış kullanabiliyordu, bu kural 1924’te değişti.

10) 1901’e kadar bir driplinge izin veriliyordu bu durumda oyuncunun şut atması ihlal sayılıyordu.


11) 1913’e kadar top dışarı çıktığında o topa ilk dokunan takım topa sahip oluyordu, yani topun kimden çıktığının önemi yoktu.


12) 1937’de her basketten sonra hava atışı kuralı vardı.

13) 1949’a kadar oyun esnasında ve molalarda koçluğa izin verilmiyordu.

Basketbol kuralları nelerdir

BASKETBOL KURALLARI “Oyun”

  • Basketbol her biri 5 kişiden oluşan 2 basketbol takımı arasında oynanır.
  • Basketbolda belirlenen sürenin sonunda daha fazla sayı yapmış olan takım, maçın galibi olur.
  • Oyun, hakemler, masa görevlileri ve varsa, teknik komiser tarafından kontrol edilir.

BASKETBOL OYUN KURALLARI “Basketbol Sahası “

  • Basketbol sahası; engel bulunmayacak şekilde düz, sert yüzeyli, engellerden uzak, sınır çizgisinin iç kenarı ölçümü 28 metre uzunluğunda, 15 metre genişliğinde olacaktır.
  • Geri saha; Bir basketbol takımının kendi potasının arkasındaki dip çizgi, orta çizgi ve bu iki çizgi arasındaki kenar çizgilerin olduğu alandır.
  • Ön saha; Bir basketbol takımının rakip potanın arkasındaki dip çizgi, orta çizgi ve bu iki çizgi arasındaki kenar çizgilerin olduğu alandır.
  • Dip ve kenar çizgiler basketbol sahasında oyuna dahil değildir. Görevliler dahil her şey ve herkes basketbol oyun kurallarına göre bu son çizgilerden en az 2 metre uzakta durmalıdır.
  • Basketbol sahasındaki orta saha dairesi ve serbest atış dairesi çizgi içinden ölçüldüğünde 1,80 metre çapında olmalıdır.
  • Basketbol sahasındaki serbest atış çizgisi dip çizginin orta noktasından 5,80 metre uzakta olmalıdır.
  • Basketbol sahasındaki serbes atış çizgisinden dip çizgiye çizilen 2,45 metre eninde 5,80 metre boyundaki alan kısıtlamalı alandır.
  • Basketbol sahasında 3 sayı çizgisi pota çemberinin merkez iz düşümünden, 6,75 metre çapında çizilecek bir yarım dairedir. Basketbol oyun kurallarına göre 3 sayı çizgisi 3 sayı atışına dahil değildir.
  • Basketbol sahasında pota çemberinin merkez iz düşümünden, 1,25 metre çapında çizilecek bir yarım daire, şarjsız yarım daire alanıdır.

BASKETBOL OYUN KURALLARI “Basketbol Takımları “

  • Basketbol oyun kurallarına göre Bir takım, basketbol antrenörü, basketbol antrenör yardımcısı, özel görevi olan en fazla 5 görevli ( menajer, doktor, fizyoterapist, istatistikçi, tercüman, vb. ) ve takım kaptanı dahil 12 oyuncudan oluşan grup basketbol maç sahasında bulunabilir.
  • Organizasyon yaş şartlarını ve diğer şartları taşıyan ve basketbol maçı başlamadan önce adı listede olan basketbol oyuncusu diskalifiye edilmediği veya 5 faul cezası almadığı sürece maçta oynayabilir.
  • Basketbol maçı esnasında sürekli olarak 5 basketbol oyuncusu sahada yer alacaktır ve yedek basketbol oyuncularıyla oynamakta olan basketbol oyuncuları arasında basketbol kuralları çerçevesinde değişiklik yapılabilecektir. Basketbolda oyuncu değiştirme kuralları devre arasında, oyun durduğunda veya basketbol oyuncusu talebi ile hakem çağırdığında gerçekleşir .
  • Basketbol oyuncuları formalarında 0 ve 00 ile 1 ve 99 arasındaki numaraları kullanabilirler. Numaralar minimum 2 cm. genişlikte olacaktır.
  • Şortlar dizin üstünde bitmelidir.
  • Basketbolda parmak, el, bilek, dirsek ya da önkol koruyucuları, yumuşak kaplamalı olsa bile, deri, plastik, bükülgen (yumuşak) plastik, metal ya da diğer sert maddelerden yapılmış alçı ya da ateller, kesebilecek ya da deriyi aşındırabilecek objeler, başlık, saç aksesuarları ve takılarla maça çıkmaya izin verilmez. Tırnaklar basketbol oyun kuralları çerçevesinde kesilmiş olmalıdır.

“Basketbol Antrenörü”

  • Basketbol maçı esnasında herhangi bir zamanda sadece birisi olmak üzere, oyun sırasında basketbol antrenörü ya da Basketbol antrenörü yardımcısının basketbol oyun kuralları çerçevesinde ayakta durmasına izin verilir. Basketbol antrenörleri kendi takım sırası bölgesi içinde kalarak, oyun sırasında basketbol oyuncularına sözlü direktif verebilirler. Basketbol antrenör yardımcısı hakemlerle konuşmamalıdır.
  • Basketbol oyun kuralları çerçevesinde basketbol antrenörleri ve basketbol antrenör yardımcısı, basketbol maçı sırasında, sadece top ölü olduğunda ve oyun saati durduğunda, istatistiksel bilgi almak için, basketbol hakem masasına gidebilirler.
  • Serbest atışı atacak basketbol oyuncusu kurallarla belirlenmemişse, basketbol takımının serbest atışı atacak basketbol oyuncusunu antrenör belirleyecektir.

“Takım Kaptanı”

  • Basketbol takımı kaptanı saha içinde takımı temsil eder. Sadece oyunun durduğu anlarda basketbol oyun kuralları çerçevesinde uygun tavır ve davranış içinde hakemlerle iletişime geçebilir.
  • basketbol kuralları çerçevesinde kaptan oyun sahasından çıkarken, antrenör oyun sahasında kaptanlık görevini üstlenecek oyuncunun numarasını bir hakeme bildirmelidir.
  • Basketbol maçında, eğer basketbol antrenörü yoksa ya da eğer devam edemezse ve maç kağıdına ismi yazılmış basketbol antrenörü yardımcısı bulunmazsa (ya da o da devam edemezse) kaptan antrenör olarak görev yapacaktır.

“Sakatlık”

  • Bir basketbol maçında basketbol oyuncusunun sakatlık geçirmesi durumunda, basketbol oyuncusunu korumak veya acil müdahele etmek için hakem hemen maçı durdurabilir. Ancak bunun dışında aciliyet gerektirmeyen sakatlık durumalrında, oyunun yavaşlaması ya da devam eden bir atağın durması anında hakem oyunu durdurabilir.

BASKETBOL OYUN KURALLARI “Oyun Kuralları “

  • Bir takım, basketbol antrenörü, basketbol antrenör yardımcısı, özel görevi olan en fazla 5 görevli ( menajer, doktor, fizyoterapist, istatistikçi, tercüman, vb. ) ve takım kaptanı dahil 12 oyuncudan oluşan grup basketbol maç sahasında bulunabilir.

” Oyun Süresi, Beraberlik ve Uzatma Periyotları”

” Basketbol Topunun Canlı Olması”

” Basketbol Topunun Ölü Olması”

” Hakemin ve oyuncunun yeri”

” Basketbolda Hava Atışı”

  • Basketbol oyun kuralları doğrultusunda tutulmuş top kararı verilirse.
  • Basketbol oyun kuralları çerçevesinde basketbol topu dış çizgilerin dışına çıktığında ve hakemler kimin basketbol topuna son temas ettiği konusunda kararsızlarsa ya da anlaşamazlarsa.
  • Basketbol oyun kuralları doğrultusunda çemberden girmeyen son ya da tek serbest atış sırasında çift serbest atış ihlali olursa.
  • Basketbol oyun kuralları çerçevesinde serbest atışlar hariç, basketbol topu çemberle arkalık arasına sıkışırsa
  • Basketbol topu hiçbir takımın kontrolünde değilken ve hiçbir takımın topu kontrol hakkı yokken top ölürse.
  • Basketbol oyun kuralları çerçevesinde her iki basketbol takımına verilen eşit cezaların birbirini götürmesi sonucu uygulanacak faul cezası kalmamışsa ve verilen ilk faul veya ihlal kararından önce basketbol topu hiçbir takımın kontrolünde değilse ya da hiçbir basketbol takımının kontrol hakkı yoksa.
  • İlk periyot hariç, diğer periyotların başlaması için

“Basketbolda Topla Oynama”

  • Basketbol oyun kuralları doğrultusunda oyun sırasında, top sadece ile oynanabilir ve basketbol kuralları çerçevesinde herhangi bir yöne pas verilebilir, atılabilir, tiplenebilir, yuvarlanabilir ve dripling yapılabilir.
  • Bir oyuncu topu tutarak koşamaz, bilerek ayağıyla ya da bacağının herhangi bir kısmıyla topa vuramaz. İtemeden olan çarpmalar kural ihlali sayılmaz.
  • Basketbol oyuncusunun basketbol topunu yumruklaması basketbol oyun kurallarınca kural ihlalidir.
  • Şut: basketbol oyun kuralları gereğince basketbol topunun oyuncu tarafından rakibin çemberinden geçirmek için atılmasıdır.
  • Tipleme: basketbol oyun kurallarınca topun el yada eller ile rakibin çemberine doğru yönlendirilmesidir. Basketbolda tipleme atış olarak kabul edilir.
  • Smaç: basketbol oyun kurallarına göre topun bir ya da iki elle rakibin çemberinin içine, sokulmasıdır. Basketbolda smaç atış olarak kabul edilir.
  • Atış: Basketbol oyuncusunun, topu elinden çıkarmadan, devamlılık gösteren hareketiyle birlikte, rakibin potasında şut, tipleme ya da smaçla sayı yapmaya yönelik teşebbüsü olduğunda başlar. Basketbol topu oyuncunun ellerini terk ettiğinde ve havadaki oyuncunun iki ayağı ile yere temas ettiğinde atış hali biter. Basket atma girişimindeki oyuncunun kolları elleri sayı yapmasının engellenmesi amacıyla rakibi tarafından tutulabilir. Oyuncunun atış halinde kabul edilmesi için, topun oyuncunun ellerini terk etmesi şart değildir. 

“Basketbolda Sayı”

  • Top çembere üstten girdiğinde ve çemberin içinde kaldığında ya da çemberden geçtiğinde saydır.
  • Basketbol topunun bir kısmı çemberin içinde ve çember seviyesinin altında olduğunda, top çemberin içinde kabul edilir ve sayıdır.
  • Sayı Türleri
  • Basketbolda serbest atıştan gerçekleştirilen her başarılı atış 1 sayı.
  • Basketbolda 2 sayılık bölgeden gerçekleştirilen her başarılı atış 2 sayı.

  • Basketbolda 3 sayılık bölgeden gerçekleştirilen her başarılı atış 3 sayı.
  • Bir serbest atışta, top çembere temas ettikten sonra ve sepete girmeden önce, rakip basketbol oyuncusu tarafından topa temas edilince basketbol kuralları gereğince 2 sayı.
  • Bir oyuncu istemeden kendi potasına sayı yaparsa, basketbol kuralları gereğince 2 sayı verilir ve rakip basketbol takımının kaptanı yapmış gibi kaydedilir.
  • Bir oyuncu bilerek ve isteyerek kendi savunduğu potaya sayı yaparsa, bu bir basketbol kuralı ihlaldir ve sayı geçerli sayılmaz.
  • Bir oyuncu topun tamamının çembere alttan yukarı doğru girmesine neden olursa, bu bir basketbol kuralı ihlaldir.

“Basketbolda Mola”

  • Bir mola, bir antrenörün ya da antrenör yardımcısının isteği üzerine oyuna verilmiş bir aradır.

Basketbolun bedenen etkileri nelerdir ve en çok hangi kas guruplarını çalıştırır ?

Basketbol diğer spor dallarının akisine , neredeyse tüm kas guruplarını çalıştırmakta !!

kasları çalıştırır

basketbolun çalıştırdığı kaslar

Basketbol,, kalp kaslarını çalıştıran ve kasların dayanıklılığını artıran bir spordur. Bu oyun; başlama, durma ve koşma hareketleri içerdiğinden vücudun alt kısımlarını, tendonları, karın kaslarını ve baldırları oldukça güçlendirir.

Küçük yaşlarda başlandığı takdirde boy uzamasında da etkili. Top sürme ve şut atma yoluyla kol ve omuz kaslarınız da güçlenmektedir.bunun yanında basketbol yorucu bir spor olduğu için gennellikle sıvı tüketimi fazlalaşır.Bundan dolayı ciddi yemek yemek alışkanlığı fazlalaşır !

Bilgi: gazalist genc

en_USEnglish
tr_TRTurkish en_USEnglish
%d bloggers like this:
Skip to toolbar